مسافرت به ايران آيت اللّه مامقانى در سال 1322 ه . ق يك سال پيش از وفاتش به قصد عتبه بوسى و زيارت مرقد حضرت على بن موسى الرضا عليه السّلام ، به سوى ايران حركت كرد . وى در روز 4 محرم الحرام 1322 ه . ق از نجف اشرف به مسجد سهله ، از آنجا به كربلاى شريف ، و سپس به كاظمين مشرف شد ؛ و پس از زيارت مشاهد مشرفه ، در روز 14 محرم به سوى ايران ره سپرد . معظم‌له در هر شهرى كه پا مىنهاد با استقبال مردم روبرو مىشد ، و آنان از تجليل وى فروگذار نمىكردند . در اين سفر هديه‌هاى بسيارى براى ايشان آورده شد كه به گفتهء فرزند بزرگوارش ، ارزش آنها به بيش از 100 هزار تومان مىرسيد ، اما وى به آسانى از كنارشان گذشت . « 1 » هنگامى كه وى در حضرت عبد العظيم توقف داشت ، دو وزير به همراه فرزند مظفر الدين شاه قاجار به حضور رسيدند ، و تقاضا كردند تا به شاه اجازهء ديدار دهد . مرحوم مامقانى مشروط بر اينكه انتظار بازديد نداشته باشد ، اجازه فرمود تا اين ملاقات در حرم حضرت عبد العظيم حسنى صورت بگيرد . عصر همان روز مظفر الدين شاه با فروتنى تمام به محضر آقا رسيد ، به هنگام ورود و خروج بر دستش بوسه زد ، و در معيت ايشان به حرم مطهر مشرف شد . در تمام اين مدت شاه يك قدم عقب‌تر حركت مىكرد ، و شرط ادب را رعايت مىنمود . گويند : از هيبت آن مرجع بزرگ رنگ از رخ مظفر الدين شاه پريده ، و سخت خود را باخته بود ؛ آرى ! « وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ » . « 2 » آيت اللّه مامقانى در اواخر ربيع الاول به مشهد مقدس رسيد ، و يك ماه در آن مطاف ملائك به زيارت ، عبادت و شئون مرجعيت اشتغال داشت . وى در شب 2 جمادى الاولى عازم نجف اشرف شد ، و در روز 25 رجب در ميان

--> ( 1 ) . مامقانى ، مخزن المعانى ، ص 247 . ( 2 ) . همان ، ص 231 .